Türkiye’nin çevrecilik alanında önemli bir adımı olarak uygulamaya konan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi’nde yepyeni bir döneme geçildi. Özellikle İstanbul’da mahalle esnafının ambalaj iade sürecine dahil edilmesiyle sistem, geniş kitlelere ulaşmayı hedefliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın koordinasyonunda faaliyet gösteren Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA), mobil teknolojiyi kullanarak kullanıcı deneyimini iyileştirmek ve erişimi kolaylaştırmak amacıyla Mobil DOA uygulamasını hayata geçirdi.
Mobil DOA uygulaması, özellikle depozito iade makinesi bulunmayan küçük işletmeleri desteklemek için tasarlandı. Mahalle marketleri, bakkallar ve büfeler gibi yerel esnaf artık ücretsiz sağlanan el terminalleri aracılığıyla ambalajları daha hızlı bir şekilde kabul edebilecek. Bu cihazlar barkod okuma, ambalaj sayımı ve veri aktarımı gibi işlemleri tek bir platformda toplayarak süreci hem esnaf hem de tüketici açısından kolaylaştırıyor. Vatandaşlar, cihaz üzerindeki karekodu cep telefonlarıyla taratarak iade işlemini başlatabiliyor ve DOA logosu taşıyan içecek ambalajlarının barkodlarını okutarak iadenin dijital ortamda kaydedilmesini sağlıyor.
Her onaylanan ambalaj verisi anlık olarak sistemin dijital altyapısına iletilirken, depozito bedeli olan 1 lira doğrudan kullanıcıların DOA Cüzdan hesaplarına yatırılıyor. Ayrıca, ambalajları alan mahalle esnafına her teslimat için 50 kuruş teşvik ödemesi yapılıyor. Bu yeni teşvik modeli, küçük işletmelerin sürece katılımını artırırken, sistemin yaygınlaşmasını da hızlandırıyor.
Türkiye Çevre Ajansı çevre mühendisi Aybike Mısır, uygulamanın temel amacının, depozito iade makinelerinin olmadığı bölgelerde vatandaşların kolay ve güvenli erişim sağlayabileceği yeni iade noktaları oluşturmak olduğunu belirtti. Mısır, “Mobil DOA cihazlarıyla mahalle esnafının sisteme dahil edilmesi, hem erişilebilirliği artıracak hem de iade işlemlerini hızlı ve şeffaf hale getirecek” dedi. Ayrıca, vatandaşların DOA mobil uygulaması üzerinden iade noktalarını görüntüleyebilecekleri ve süreçlerini kendi hesapları üzerinden yönetebileceklerini de sözlerine ekledi.
Bu kapsamlı çalışma, çevrenin korunmasına yönelik güçlü bir adım olarak dikkat çekerken, geri dönüşümün toplumsal ve ekonomik anlamda daha sürdürülebilir hale gelmesine katkı sağlıyor. Önümüzdeki dönemde, depozito iade makinelerinin yaygınlaştırılmasıyla birlikte, Mobil DOA cihazlarının kullanımının da artması bekleniyor.
